mehdiarchitect

فهرست کتب آزمون کنکور کاردانی به کارشناسی

mehdiarchitect — Thu, 05 Mar 2009 15:02:48 GMT

فهرست کتب آزمون

معماری و شعر

mehdiarchitect — Mon, 02 Feb 2009 04:13:18 GMT

شعر در معماری

شعرا در تمامی ادوار زیباترین و پرمایه ترین احساسات انسانی رادر قالب کلام

موزون و آهنگین خویش انعکاس می دادند و از سرچشمه غنی معارف بشری

برای خلق موسیقی مکتوب سود جسته و گفتگویی بی زمان را در سناریوی

تاریخ رقم زده اند .

شعر واقعیت را به تجرید می کشد و معماری از تجریدها به سمت واقعیت حرکت

می کند و یک احساس متعالی را از پس خطوط به یک فضای ملموس مبدل

می سازد, همانگونه که افراد گوناگون می توانند برداشت های متفاوتی از شعر

یکسانی داشته باشند

مخاطبان یک اثر معماری هم می تواننداحساسات متفاوتی را دریک فضای عینی

تجربه کنند ؛ در واقع همانگونه که سراینده ابیات,سعی در به اشتراک گذارندن

مفاهیمی با خوانندگان خویش داردولی هربار که شعری خوانده می شود در واقع

شعرجدیدی سروده می شود موفقیت معماران هم (اگر موفقیت را عامه پسند

بودن یک اثر بدانیم ) صرفاً به میزان پختگی خطوط طراحی وابسته نیست بلکه هر

مخاطب معماری بتنهایی شاعرفضایی نو است.

قافیه و ردیف در شعر فضا حرکات موزون خطوطی ست که آهنگ زیستن را

زمزمه می کنند.

شعرا بارها توانسته اند ایده هایی برای خلق آثاری ماندگاردر اختیار معماران قرار

دهندو در مقابل معماری و معماران هم بارها دستمایه های شاعرانه ای را فراهم

آورده اندکه یافتن و برگزیدن آنها دردیوان های بجا مانده آنچنان سهل و ساده

نمی نماید.

موسیقی را روح زمان و معماری را روح مکان نامیده اند.

هارمونی تصویری یا صوتی تضمینی برای لذت زیباشناسی است.

معماری معنای مکان است .سکوت را منعکس می کند و بازگشت به فضای آغازین را بشارت می دهد .سکوت وظیفه ی معماری است تا صدای فضا در آن طنین افکند.

در نهایت باید گفت اگر بررسی تطبیقی معماری و موسیقی به حد مقایسه حرکت تناوبی در نواختن گوشه های یک ردیف و تبدیل این گوشه ها به یکدیگر در بداهه نوازی نوازنده، با تقسیمات فضایی موجود در معماری ایران، تنزل یابد، باید گفت نتیجه چنین تطبیقی آنچنان که در ذات سطحی خود آنرا فریاد می‌زند، یک بازی صوری و یک ارتباط از نوع بافتن آسمان و ریسمان به هم است، حال هر چقدر هم بافنده متبحر باشد....

واین شاعری که معماری شعرهایش زیبا بود

عامل مهم در طراحی داخلی شیوه ی زندگی

mehdiarchitect — Mon, 02 Feb 2009 04:07:18 GMT

عامل مهم در طراحی داخلی

شیوه ی زندگی لغتی است که در زمان حاضر

زیاد با آن مواجه می شویم و آن را می شنویم، یا به قولی، کلمه ای است که زمزمه ی این دهه های اخیر است. در پی ورود اجتناب ناپذیر توده ی انبوهی از رسانه های دیداری و شنیداری در زمان حال، مانند روزنامه، مجله، تلویزیون، رادیو، اینترنت و... که همگی پر از تصاویر و جاذبه های زیاد در زمینه ی معرفی و تبلیغ وسایل و مبلمان منزل هستند، به نظر می رسد که دیگر شیوه ی زندگی به معنای راه و روش زندگی نیست، بلکه بیش تر در مورد شیوه های بازاریابی و تجارت صادق است. به طور مثال، ممکن است در رسانه ها با آگهی هایی رو به رو شویم درباره ی آخرین لوازم و مبلمان، یا جدیدترین ابزارها و دستگاه های صوتی و تصویری با کارآیی فوق مدرن؛ ولی باید دید آیا خانواده ی ما واقعاً به چنین لوازمی نیاز دارد؟ یا باز برخلاف مورد اخیر مثالی دیگری می زنیم: اگر خانه ی ما آن قدر بزرگ نیست که برای برگزاری میهمانی های رسمی جای کافی داشته باشد، آیا دلیل بر این می شود که در اندیشه ی تهیه ی میز و صندلی غذاخوری یا مکانی به عنوان ناهارخوری نباشیم؟

در زندگی امروز فضای غذاخوری بیش تر در معرض دید و نمایش است و به نحوی تأثیر گذار به محل زندگی شما روح می دهد. ضمن این که، به عقیده ی پزشکان، غذا خوردن دور میز و نشستن روی صندلی به هنگام صرف غذا، از نظر تأمین سلامتی و پیشگیری از ابتلا به دردهای کمر و مفاصل مفیدتر است.

اما، مهم ترین بحث این است که روح، شیوه ای که برای آراستن و تزیین محیط زندگی بر می گزینید ، می بایستی متناسب با رسم و شیوه ی زندگی شما باشد، نه این که مثلاً خانه تان مانند نمایشگاهی چیده شده باشد که یک طراح بدون آشنایی با سبک و سیاق زندگی تان به شما تحمیل کرده است. همین طور تصمیم گیری در مورد تغییر دکور در خانه های قدیمی هم باید مشخص کننده ی شیوه ی زندگی شما باشد، نه برحسب عادت های کهنه و تاریخ مصرف گذشته.

ما هم سعی می کنیم در این تصمیم گیری و تغییر نگرش در کنار شما باشیم و تا جایی که امکان پذیر است در جهت نیل به مقصود، با شما هم پیمان گردیم.

پنج عامل بسیار مهم، در طراحی داخلی همواره مد نظر قرار می گیرد: فضا، رنگ، بافت، روشنایی، و جزییات .

مثال :

یک اتاق نشیمن با شکوه با نور عالی و فضایی دلباز که به سبب داشتن سقف بسیار بلند منظره ی آن از بالا هم چون یک گالری هنری عظیم به نظر می رسد، و کتابخانه ی سرتاسری در طبقه ی بالا از فرهیختگی صاحب این خانه حکایت دارد. در این جا شومینه ی بزرگ با دودکش بلندش کانون توجه قرار می گیرد و همانند یک نگین تابناک، نگاه را به سمت خود جلب می کند

نقد معماری ساختمان جدید مجلس شورای اسلامی

mehdiarchitect — Mon, 02 Feb 2009 04:04:18 GMT

هرمی با قاعده ی دیروز[1]

نقد معماری ساختمان جدید مجلس شورای اسلامی

ایمان رئیسی[2]

«متوسط زمان اجرای یك پروژه عمرانی در ایران حدود8/12 سال است.»[3]

زمان مهمترین عامل در نحوه ی نگاه به یک اثر معماری است. هر پروژه معماری با توجه به زمان و مكان خود تعریف می‌شود و چنانچه روند تولید یك اثر معماری، از فكر آغازین تا اجرا طولانی شود،‌طبیعی است كه زبان معماری پروژه در هنگام پایان اجرا، با زبان معماری روز همخوانی نداشته باشد. حكایت ساختمان جدید مجلس شورای اسلامی هم از این قاعده مستنثی نیست.

فكر احداث بنای جدید مجلس شورای ملی از سال‌های 53-1352 خورشیدی مطرح شد. ابتدا مهندس موید عهد طرحی را با پلان دایره‌ای شكل ارایه كرد و هرچند فونداسیون آن طرح را هم اجرا كرده بودند، اما پروژه متوقف شد. در سال 1355 طرح مذكور را به دفتر سردار افخمی سفارش دادند و از آن زمان تا سال 1383 كه ساخت آن به پایان رسیده است آقای مهندس عبدالرضا ذكایی- همكار سابق دفتر سردار افخمی و مدیرعامل وقت شركت مهندسان مشاور پل‌میر- مسوولیت طراحی و هدایت پروژه را به عهده داشته‌اند.

طراح پروژه دروصف آن می‌گوید:

«یكی از عوامل موثر در شكل‌گیری بنای مجلس، تناسبات و ارتفاع و عملكرد دو بنای شمالی و جنوبی بوده است تا این بنا بتواند ضمن استفاده مداوم از دو بنای موجود با محیط اطراف خود نیز هماهنگی كامل را برقرار كند.»[4] «به نظر ما فرم مثلث راه‌حل خوبی بود. هم فرم پایداری است، هم سه قوه را تداعی می‌كند و هم هندسه قابل بسطی در همه‌ی جهات دارد. راس مثلث روی ساختمان مرتفع‌اداری قرار می‌گیرد و هرچه به طرف ساختمان كمیسیون‌ها می‌آییم دوبال آن باز می‌شود. ارتفاع در سمت ساختمان اداری حداقل است و هر چه به ساختمان كمیسیون‌ها نزدیك می‌شویم، زیاد می‌شود. با اینكه ارتفاع هرم 45 متر است، به دلیل نحوه ارتفاع‌گیری آن، برخلاف دو ساختمان شمالی وجنوبی در مقابل دیگر ساختمانها قرار نگرفته است.»[5]

با این مقدمه‌ی كوتاه به نقد پروژه می‌پردازیم:

1- استفاده از نیروهای موجود در سایت جهت سازماندهی فرم و فضای پروژه، یكی از مباحث مطرح در معماری معاصر است كه توجه معماران بسیاری را به خود جلب كرده است. بنابراین تلاش طراحان ساختمان جدید مجلس شورای اسلامی در جهت برقراری پیوند مناسبی بین ساختمان مجلس و ساختمان‌های موجود در شمال و جنوب آن قابل توجه است اما بحثی كه در این میان می‌توان مطرح كرد، بحث هویت فرم پروژه است.

آیا می‌توان به فرض پاسخگویی به مسایل ساختمان‌های مجاور یك پروژه، در فكر حل مسایل آنها بود و توجه جدی به فرم پروژه اصلی كه قرار بود خانه مردم ایران باشد، نكرد؟

فرم در معماری ایران چه جایگاهی دارد؟ رابطه فرم با محیط پیرامون چگونه است؟ رابطه فرم انتخاب شده با عملكرد مورد نظر چیست؟ آیا می‌توان بین سه راس مثلث و سه قوه ارتباطی برقرار كرد؟ رابطه‌ی دو قوه با قوه مقننه كه وظیقه قانون‌گذاری را بر عهده دارد چگونه است كه در چنین فرمی به ظهور نشسته است؟

واقعیت این است كه فرم انتخاب شده ارتباطی با سایت تاریخی و بسیار ارزشمند خود برقرار نمی‌كند. برای مكانی كه نماد تاریخ معاصر ایران است – از ساخته شدن مدرسه سهپسالار (شهید مطهری فعلی) به دست اولین مهندس معمار تحصیلكرده ایرانی[6]، تا به توپ بستن مجلس شورای ملی توسط محمدعلی شاه قاجار و از سخنرانی‌های پرشور دكتر محمد مصدق در میدان بهارستان تا تظاهرات مردم ایران در انقلاب 1357 و … لازم بود با دقت و اندیشه بیشتری، فرم پروژه انتخاب می شد و حتی بهتر بود طرح نهایی را به قضاوت مردم می‌گذاشتند، تا مردم خانه‌ی خود را انتخاب كنند؛ همانگونه كه نمایندگانشان را انتخاب می‌كنند.

2- ساختمان یادآور نوعی تفكر دیكتاتور گونه است: «یك نقطه اوج و قله دارد، سازه آن متكی بر یك نقطه است و یك ستون آن از همه مهمتر است و جایگاه رییس مجلس به عنوان مقتدر در زیر این ستون قرارگرفته است»[7] و حجم سنگین و بدون روزنه‌ی آن یادآور معماری دوران باستان است و نشانی از تحولات زمانه در آن دیده نمی‌شود. از آنجا كه یكی از مهمترین مسایل در طرح ساختمان‌های مجلس در چندسال اخیر، توجه به نقش مردمی مجلس‌ها و عدم تاكید بر عظمت‌گرایی و تحقیر انسان است- در این فكر نورمن فاستر[8] تا آنجا پیش رفته است كه به مردم اجازه می‌دهد آزادانه بر بام ساختمان مجلس آلمان قدم بزنند و از طریق سطوحی شفاف بر كار نمایندگان خود نظارت داشته باشند- به این نتیجه می‌رسیم كه چون طرح جدید ساختمان مجلس در دوره‌ای طراحی شده است كه عظمت گرایی جزو سیستم رایج بوده است، بنابراین طرح، پاسخگوی مسایل زمان خود بوده است اما طولانی‌شدن فرآیند طراحی تا اجرای آن- از سال1355 تا 1383 خورشیدی- باعث عدم تطابق پروژه با معیارهای زمان حال شده است. در دوره‌ای كه بحث مردم سالاری بحث روز است، نمی‌توان به ساختمان‌هایی با اندیشه حكومت سالاری نگریست.

3- یكی از نقدهایی كه متفكران پست مدرن به معماری دوره مدرن وارد كرده‌اند، نقد یكپارچگی و كل‌گرایی آن معماری بود. از آنجا كه در این تفكر مقیاس و تناسبات ساختمان در جهت برتری بر انسان و به عبارتی تحقیر او پیش می‌رفت، متفكران پست مدرن بحث پراكندگی (Fragmentation) را مطرح كردند و این فكر در معماری باعث شكسته شدن و خرد شدن آن توده ی عظیم معماری به احجامی كه دارای تناسبات انسانی‌تری هستند، شد. بنابراین می‌توان به ساختمان مجلس جدید این نقد را وارد كرد كه نسبت به انسان به عنوان اصلی‌ترین منبع معماری بی‌توجه بوده و به خصوص در طراحی فضاهای داخلی، انسان به گونه ا‌ی تحقیر شده است كه یادآور طرح كلیساهای قرون وسطی جهت ایجاد رعب و وحشت در انسان‌ها است.

در همین راستا، استفاده ی بیش از حد از سنگ در طراحی داخلی فضاها باعث به وجود آمدن فضایی با روحیه‌ی خشن و سنگین شده است.

4-نكته دیگری كه می‌توان به آن اشاره كرد، عدم هماهنگی بین سیستم‌های اداری كارفرما و مشاور است كه باعث شد تا مدت‌ها پس از اجرای سازه نقشه‌های سازه توسط دفتر فنی كارفرما تصویب نشود.[9]

علاوه بر ضعف مدیریتی كه باعث به وجود آمدن این مساله شده است، می‌توان به خسارت‌های جبران ناپذیری كه در اثر این عدم هماهنگی ممكن است بر سیستم سازه‌ای پروژه وارد آمده باشد، اشاره كرد.

هرچند مهندس مشاور طرح در این پروژه «به دلیل پیچیده بودن و غیرمتعارف بودن طرح از روی احتیاط ده درصد بالا (Overdosing) گرفته‌اند،[10] اما به نظر می‌رسد چنانچه هماهنگی بیشترین بین سیستم‌های اداری برقرار می‌بود، نتیجه كار مطلوب‌ترو حتی اقتصادی‌تر می‌شد.

5- در طرح معماری ساختمان جدید مجلس؛ معماری و سازه كاملاً با هم هماهنگ طراحی شده‌اند و به طور كلی پروژه به گونه‌ای است كه نمی‌توان تفكیك زیادی بین آنها قایل شد. طراح پروژه در این مورد گفته است: «در این پروژه یك ستون اصلی، یا به عبارتی دو ستون متقاطع داریم كه كل بار دو سقف را می‌گیرد… این ستون اصلی مثل تیرك چادری است كه اگر بیفتد، كل ساختمان پایین می‌آید.»[11]

به عبارت دیكر در طرح سازه هم به تبعیت از طرح معماری احترام خاصی به یك نقطه گذاشته شده است. در صورتی كه در سایر سیستم‌های متداول طراحی سازه، كلیه ستون‌ها با یكدیگر شبكه‌ای را تشكیل داده و بار به صورت تقسیم شده به زمین منتقل می‌شود و در این حالت اگر یك یا چند ستون به عللی تخریب شوند، كل سیستم از هم نمی‌پاشد. بنابراین به نظر می‌رسد طراحی سازه بناهای عمومی و مكان هایی كه جمعیت زیادی را در خود جای می‌دهند باید به گونه‌ای طرح شود كه به سرعت از هم نپاشد و متكی به یك نقطه و یا یك ستون نباشد.

در مجموع از مباحث ارایه شده می‌توان این گونه نتیجه گرفت كه معضل اصلی در سیستم ساخت و ساز كشور، همان طولانی شدن فرآیند طراحی تا اجرا است كه در این پروژه هم باعث به وجود آمدن تضادهایی شده است و به طور كی نقد اساسی را می‌توان به این سیستم وارد كرد.

شناسنامه طرح:

- معمار: مهندسان مشاور پل میر- طراح و مدیر پروژه: عبدالرضا ذكائی- گروه طراحی: علی سردار افخمی، عباس قریب، مسعود قاضی زاهدی، منصور وكیلی، داریوش فیروزلی، بهروز احمدی- كارفرما: وزارت مسكن و شهرسازی، سازمان مجری ساختمان‌ها و تاسیسات دولتی و عمومی

- مشاوران:

- سازه: یقیشه قولتوقچیان، مسعود غیاث آبادی- تاسیسات مكانیكی و برقی: مهندسان مشاور انرژی- تجهیزات صوتی و تصویری: شركت صوتی و تصویری سروش- تجهیزات مبلمان: ملیحه كریمی- طراحی داخلی: حسن متقی و همكاران- مدیر ساخت: لال صادقی

- پیمانكار:

- سازه : سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (مانا)- تاسیسات مكانیكی و برقی: شركت مونیر- زیربنا: تالار اصلی :25 هزار متر مربع- اداری:24 هزار متر مربع- كمیسیون‌ها:15 هزار متر مربع- پاركینگ زیرزمینی:12500 مترمربع

[1] -این مقاله نخستین با در ماهنامه بینالمللی ساخت و ساز شماره 30 –دی ماه 1382 ،ص.20 –به چا÷ رسیده است و به مناسبت افتتاح ساختمان جدید مجلس شورای اسلامی در روز های گذشته برای چا÷ در روزنامه شرق تنظیم شده است.

[2] - عضو هیات دبیران جامعه مهندسان معمار ایران و عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین.(imanraeisi@hotmail.com)

[3] - مهندس خرم وزیر راه و ترابری در همایش پنجاه و شش سال تلاش برای سازندگی – كه توسط سندیكای شركت‌های ساختمان برگزار شد- به این نكته اشاره كرد. (12/9/1382- تالار همایش‌های بین المللی صدا و سیما)

[4] - ذكایی، عبدالرضا- مجلس آینده در محل گذشته- ماهنامه ساخت و ساز- شماره یك- اسفند1378-ص29

[5] - ذكایی، عبدالرضا- ساختمان جدید مجلس شورای اسلامی ، مجموعه بهارستان- فصل‌نامه معمار- شماره18- پاییز1381-ص68

[6] - میرزامهدی خان شقاقی

[7] ذكایی، عبدالرضا- ساختمان جدید مجلس شورای اسلامی ، مجموعه بهارستان - ص72

[8] - Norman foster

[9] - ذكایی، عبدالرضا- ساختمان جدید مجلس شورای اسلامی ، مجموعه بهارستان –ص.72

[10] - همانجا- ص.72

[11] - همانجا ص.

21خرداد

فرستنده مقاله: مسعود مرعشی

(( مقدمات طراحی معماری )) مهدی عارفی

mehdiarchitect — Thu, 01 Jan 2009 05:40:18 GMT

(( مقدمات طراحی معماری ))

تفکر ، تجسم و تخیل ، محصول ( بنا )

طراحی : فرایندی است از تفکر شروع و به یک محصول ( بنا ) ختم می شود .

عماول موثر بر طراحی :

هدف

سایت – توپوگرافی – شکل زمین – همجواری

عوامل فرهنگی اجتماعی

عوامل جغرافیایی

عوامل موثر بر شرایط آب و هوایی

طراحی برنامه فیزیکی طرح

خواسته کار فرما

مقیاس انسانی

بررسی مصالح و تکنولوژی ساخت بنا

ابعاد انسانی و فضاهای معماری ( حرایم )

الزامات تاسیساتی

نظر دکتر پیرنیا (پدر معماری اسلامی)

مردم داری ( مقیاس انسانی )

استفاده از مصالح بوم آورد

پیمون و نیازش

پرهیز از بیهودگی

خود بسندگی ( قناعت )

( شناخت اجزاء طراحی )

1- عرصه خصوصی

2- عرصه خانوادگی

3- عرصه پذیرایی

4- عرصه خدماتی

5- عرصه فضای باز

عرصه خصوصی عبارتند از : اتاق خواب – حمام – اتاق کار – اتاق مطالعه

عرصه خانوادگی عبارتند از : غذا خوری – آشپزخانه – هال – نشیمن

عرصه پذیرایی عبارتند از : پذیرایی – نهارخوری

عرصه خدماتی عبارتند از : پارکینگ – موتورخانه – انبار

عرصه فضای باز عبارتند از : باربیکیو

عرصه :

به تعدادی از فضاها و عملکردهای سازگار که با هم وابستگی معمــاری داشته و در بخش مشخصی از نقشه طرح ما مکان یابی گردند را عرصه گوییم .

شهرک :

به مناطقی که بیش از 500 واحد مسکونی داشته باشد شهرک گویند .

عرصه خصوصی :

از مهمترین قسمتهای ساختمــــان مــــی باشد . فضــــایی است غیــــر رسمی و در صورت امکان بایــد در بهترین و مهمترین موقعیت طراحی مکان یابی شود .

عرصه خانوادگی :

شامل فضای نشیمن و آشپزخانه میـباشد و در خانـــــه های بزرگتر , صبحــانه خوری نیز به ایـن مجموعه اضــافه میشود . این عرصه رو به آفتاب و فضای حیاط میباشد . در صــورت امکـــــان دسترسی مستقیم به حیاط و بالــکن طراحی میشود .

نشیمن :

محل زندگی خانواده و مهمترین قسمت خانه است . این فضــا اغـــــــلب از فضای پذیرایی مستقـــلا طراحی میشود و حالتی خصوصی دارد . باید رو به آفتــــاب باشد و ارتباط راحتـــی با بالکن و حیاط داشته باشد و بایـــد به نحوی طراحی شود که فعالیتهای مختلفی مانند ؛ صحبت کردن – نشستن – تماشای تلویزیون – بازی بچـــه ها و مطــالعه جزئی در این فضا امکانپذیر و از وسعت خوبی برخوردار باشد .

انـــدازه ایــن فضـــا با توجه به نوع فعالیت ها و ابعاد مبلمـــان و لوازم مورد استفــاده مشخص می شود . ابــعاد آن بین 15 الی 25 متر متغییر است .

باید با ورودی آشپزخانـــه , غذاخـــوری و بالکن ارتبـــاط نزدیک داشته باشد و ضـمن ارتباط با اتاق خواب مستقل ازاتــاق خواب طراحی می شود . همچنین از نـور و چشم انداز مناسبی برخوردار باشد . برای این فضا طرح های مختلف را با توجه به نحوه چیدمان مبلمان متصور هستیم .

مبلمان نشیمن :

فضای نشیمن علاوه بر اینکه محل زندگی خانواده میــباشد محـــل پذیرایی از فامـــیلهای نزدیک نیــز میــباشد . در خــانــه های کوچک که امکان پیش بینی اتـــاق پذیرایی وجود نــدارد از فضـــــای نشیمن به عنوان فضای پذیرایی نیز استفاده میشود . در هر صورت نحوه طراحی این فضا بر اساس شرایط استـــفاده از آن متفـــــاوت خواهد بود .

در زندگی سنتی ما برای مبلمان کردن اتاق نشیــمن از قالی و پشتی استفاده میــکردیم به همین دلیــــــل در طراحی سعی میشده است که ابعاد نشیمن را بر اساس ابعاد قالی طراحی نمایند .در مبلمان فضـای نشیمن معمولا از کانــاپه , مبــل دسته دار و میز برای صرف میوه و چای استفاده میشود . در استقرار مبل در نشیمن بایــــد به دیـد و منـظر فـضا کاملا توجه شود .

امروزه تلویزیون و دیگر لوزم صوتی و تصویری از دیگر عناصر نشیمن میباشد که معمولا بــه همراه قفسه کتاب و ویترین در یک بدنه جاسازی میشود . اگرچه شومینه در اغلب خانه ها به کـــار نمی رود اما در صــــورت پیش بینی آن در طرح که معمولا جنبه سمبولی دارد حتما در فضــــــای نشیمـــن باید پیش بینی گردد . نـــحوه مبلمـــان اتـــاق نشیمن و استقرار شومینه و تلویزیون بایـــــد به گونه ایی بـــــاشد که از غذاخوری خانـــوادگی و آشپزخانــه قابل رویت باشد . در صورتی که از اتاق نشیمن بــه عنوان پذیرایی نیز استــفاده میـــشود , بهتر اســـــت آشپزخانه جدا و مستقل از پذیرایی طراحی گردد .

آشپزخانه :

یـــــکی از مهمترین عناصر عملکردی خانه می بــاشد و بـــا توجه به تنوع فعالیتها , وجود لوازم وتجهیزات مدرن , ضرورت استــــفاده از سیستــم های تاسیساتی برای آبرســــانی , دفع فاضلاب , روشنایی , تهویـــه , لزوم توجه به بهداشت ونظافت در آن و ....... طراحی این فضا را حساس تر و مشکل تر می نماید .

دسترسی آشپزخانه :

باید به فضــــای بیــرونی و گاراژ دسترسی راحتی داشته باشد و با بالکن یا پاسیو مرتبط باشد . دسترسی آشپزخانه به اتاق نشیـــمن و فضای صبحانه خوری باید راحت باشد . فضای آشپزخانه باید امکان استفاده از نــــــور و تهویه طبیعی را داشته باشـــد . از آشپــزخانه برای نگهداری و آماده سازی و پختن مواد غذایی استفاده می شود . بـــرای انجام این کارها احتیاج به سه عنصر اصلی داریم .

1- یخچال : برای نگهداری مواد غذایی .

2- سینگ ظرفشویی : برای شستن مواد غذایی و ظروف .

3- اجاق گاز : برای پختن .

علاوه بر عناصـــــر فوق کابینت دیواری بالا و پــــایین , لوازم و تاسیسات دیگری مثل فریزر – ماشین ظرفشویی – آبگرمکن و ..... نیز در داخل یا مجاورت آشپزخانه قرار میگیرد .

سینگ ظرفشویی :

از جنس استیل یا فایبر گلاس می باشد . همچنین از مهمترین لوازم آشپزخانه نیز می باشد . از به صورت سر پایی استفـــــاده میشود تا دید ومنظر مناسبی را برای استفاده کننده ایجاد کند . این چشم انداز ممکن است مستقیمـــــا بـــا فضای بیرونی رابطه داشته بـاشد و یا از طریـــــق فضای صبحــــانه خوری تــــامین شود . ماشین ظرف شویـــی در صورت لـــــــزوم می توانــــد از مـــــحل سینــــــگ ظرفشویی قابل دسترسی باشد . سینگ ظرفشویی نیاز به 60 الی 90 سانتیمتر میز کار خواهد داشت ( از دو طرف ) .

ارتباط فضــای نشیمن با آشپزخانه :

در واحدهای مسکونــــی که دارای فضــــای مستقـل برای پــــذیرایی از میهمان می باشد برای تقــــویت رابطه بین مـــــــادر و اعضای خانواده می توان رابطه بین نشیمن خانوادگــی و آشپزخانه را به نحوی طراحی کرد که امکان دید از فضای آشپزخانه به نشیمن وجود داشته باشد .

در واحدهای مسکونی که از یک فضای واحد هم برای نشیمن و هــــم برای پذیرایی استفاده مـــی شود , فضــــــای آشپزخانه باید استقرار بیشتری داشته باشـــد و مــحل پخت و پز و شست و شو باید از میهمان قابل رویت نبــــاشد . باید دقت نمود سر وصدای پخت و پز , شست و شو و بوی غذا مشکلی را برای فضای هم جوار به وجود نیـاورد .

محل استقرار یخچال بعد از شینگ ظـــــرفشویی ضروری است . پیش بینی میز کار به طول حداقـــل 90 سانتیمتر میز کار در کنار یخچال از سمتی که در یخچال باز می شود برای پر و خالی کردن یخچال مفید است .

اجاق گاز :

سومین عنصر مهم در آشپزخــــانه می باشد . نباید در مسیر پنجره یا مسیر هوا قرار گیرد . در دو طرف اجاق گاز نصب کابینت کافی برای نگهداری ظروف و مواد غذایی ضروری است .

سه عنصر سینگ , یخچال , اجاق گاز به عنـــــوان سه عنصر آشپزخانه باید با هم رابطه منطقی داشتـــه بــــاشند . فاصله این سه عنصر . فاصله این سه عنصر باید از طــریق محیط مثلثی که به هم وصل میکند کنترل میشود که به آن مثلث برمودا گفته میشود . طول این محیـــــــط مثلث بین 4.8 الی 6 متر متغییر است . در طراحی آشپزخـــــانه سعی می شود عناصر غیر مرتبط داخل مثلث برمودا واقع نگردد تا کارایی آشپزخانه مختل نگردد ( مثلث کار ) .

حداقل فضای صبحانه خوری 3*3 می باشد .

غذاخوری خانوادگی :

این فضا باید به آشــــــپزخانه نزدیک باشد تا صرف غذا و جمع کردن سفره به آسانی صورت گیرد و نیز بـــاید از دید و منظر مناسب برخـوردار باشد و با نشیمن خانوادگی رابطه راحتی داشته باشد . در خانه های کوچک ممــکن است برای غذای خانواده و میــــهمان از یـــک فضا استفاده شود در این صورت باید فضای آشپزخانه و غذاخوری جدا شود .

فضای غذا خوری در هر منطقه متفاوت است پس می توان متناسب با فرهنگ منطقه خود رفتار کرد .

عرصه های زندگی خصوصی و فردی :

برای یک زندگی متعادل و متوازن لازم است بین زندگی جمعی و خصوصی تعادل به وجود آیـــد . ما به همــــــان اندازه که احتیاج به هم نشینی با افراد خانواده داریم به همان اندازه نیز احتیاج به داشتن محیط خلوت ( با خود بودن , تفکر و عبادت ) و استراحت داریم . کودکان و نوجوانان نیز فضایی برای انجام تکالیف مدرسه دارند . ( اتــــــاق فرزند )

محل استقرار عرصه های خصوصی و فردی :

عرصه خواب شامل اتاق خواب بچه , اتاق خواب والدین , کتابخانه و گاهی هم اتاق خواب میهمان می باشد . ایــــن بخش از ساختمان به عنوان خصوصی ترین و آرام ترین بخش خانه , ضمن نزدیکی به فضـــــــای خانوادگی مانند نشیمن و آشپزخانه ,معمولا به طور مستقل و دور از پذیرایی میهمان طراحی می شود .

بخش خواب باید در قسمت ساکت خانه و دور از صدای مزاحم طراحی گردد و به حمام و سرویس , دسترســــــــی نزدیک داشته باشد . همچنین اتاق خواب بهتر است به بالکن و حیاط دسترسی داشته باشد . آفتاب گیر بوده و از دید و منظر خوبی برخوردار باشد و دارای تهویه مناسب باشد .

در واحدهای مسکونی دو طبقه معمولا بخش خواب در طبقه اول ( بالا ) طراحی می شود . در مکان یابی اتــــــاق های خواب بهتر است اتاق خواب اصلی از اتاق خواب های دیــــــــگر استقلال نسبی داشته باشد به همین جهت در بعضی طرح ها اتاق خواب اصلی در طبقه همکف و اتاق خواب هـــــای دیگر در طبقه اول مکان یابی می شوند . در صورتی که برای میهمان اتاق خواب مستقلی در نظر گرفته شود اتـــــاق خواب میهمان باید در طبقه همکف در نزدیکی ورودی و فضای زندگی خانوادگی طراحی گردد تا ضمن استفاده بــــــرای میهمان به عنوان یک اتاق دنج برای مطالعه و انجام کارهای روزانه بتواند در اختیار خانواده قرار گیرد .

اندازه اتاق های خواب بستگی به تعداد افراد استفاده کننده , نوع فعالیت , مبلمــــــــان و لوازم مورد نیاز معمولا از 12 الی 20 متر مربع تغییر می کند . بهتر است تخت خواب در موقعیتی پیش بینـــــی شود که مستقیما در مقابل در ورودی اتاق و در معرض دید و یا چسبیده به پنجره ی اتاق نباشد و در عین حال از دیــد و منظر خوبی برخوردار باشد .

تخت خواب , کمد و میز, از جمله لوازم ضروری اتاق خواب است .

اتاق خواب والدین :

اتاق خواب اصلی میتواند شامل 5 حوضه ی خواب , محل نشیمــــن , کمــــــــدهای لباس , حمام و رخت کن باشد . در طراحی این اتاق باید به توازن اندازه هر قسمت و رابطه منطقی آنها توجـــه شود . در صورت وسیع بودن اتاق خواب می توان به استفاده از نحوه چیدمان مبلمان بخش خواب و نشیمن را از هـــــم جدا کرد .اتاق خواب اصلی بر حسب مورد می تواند دارای یک سرویس بهداشتی کامل شامل : وان , دوش , حمــــــام , توالـــــت و یـا دارای یک رختکن باشد . در خانه های کوچک برای اتاق های خواب یک سرویس مشترک استفاده می شود .

اتاق خواب فرزندان :

می تواند به عنوان یک مجموعه واحد و مرتبط شامل اتاق های خواب و حمـــــام و توالت در نــــظر گرفتــه شود . نحوه ی جانمایی کمدها در بدنه ی دیوار متصل به حمام مانع انتقال صدای حمـام به اتاق می شود . وجود دو پنجره در بدنه های مختلف می تواند به کوران طبیعی و تهویه ی اتاق کمک کند . هر اتاق شامل کمد لباس , میز مــطالعه و تخت خواب می باشد و مساحت اتاق فرزندان بین 12 الی 15 متر مربع متغییر است .

اتاق مطـــالعه :

در خانه های معمـــولی از اتـــاق های خواب و نشیــــمن به عنوان اتاق مطالعه استفاده می شود , در خانه هــــــای بزرگتر می توان فضایی را به عنوان کتابخانه اختصاص داد گاهی هم این فضا می تواند با اتاق کار پـــدریا مـــادر ادغام شود . این فضا می تواند در نزدیکی ورودی و نشیمن قرار گیرد .

عرصه پذیرایی و مراسم :

فضاهای عمومی خانه شامل پذیرایی , غذاخوری و ورودی وسیله ارتباط بیــــن اعضـــای خانواده , افراد فامیـــل , دوستان و همسایگان میباشد .به علاوه این فضاها محل برگزاری جشن ها و مــــراســم ها مـــــی باشد . نـحوه ی دسترسی و ورود به این فضا بخش مهمی از طرح را تشکیل می دهد .

ورودی :

نحوه ی دسترسی و ورود به بنا بخش مهمی از طرح را تشکیل می دهد . ورودی خانه اولین جایی است که ساکنان خانه و میهمانان با آن مواجه می شوند و تحت تاثیر کیفیات مثبت یا منفی آن قرار می گیرند . ورودی خانه باید زیبا , جذاب , دعوت کننده و خوانا باشد تا در اولین لحظه تاثیر خوش آیندی بر وارد شونده داشته باشد . همچنین معرف ارزش های کل خانواده و ساکنان آن باشد .

طراحی فضای ورودی قبل از رسیدن به بنا از خارج ساختمان مـــــهم به نظر مـــی رسد . ورودی خانه باید ضمن تامین دسترسی مناسب به خانه , فضای داخلی خانه را از فضای عمومــــــــی جدا نماید و امکانات مربوط به ورود , تعویض لباس , در آوردن کفش , امکان استقبال و مشایعت را تامین کند . زیبا و راحت باشد , فـــــاقد فضــــاهای بلا استفاده بوده و در شرایط اقلیمی نامطلوب مانع نفوذ سرما , گرما و گرد وخاک شود . ورودی باید دسترســـــــی ساده به نشیمن , پذیرایی , پله های طبقات و آشپزخانه داشته باشد .

طراحی یک سرویس بهداشتی در قسمت ورودی خانه ضروری به نظر می رسد . در واحدهای مسکونی متـعارف بهتر است توالت و دستشویی مستقل از یکدیگر طراحی شود . در این صورت معمولا فضای مناسب برای تـــوالت

1.20 * 1.20 و برای دستشویی نیز 1.20 * 1.20 میباشد . چنانچه مساحت خانه ای کـــــم باشد فضای تـــوالت و دستشویی یکجا طراحی میگردد و در این صورت ابعاد آن 1.20 * 2.20 یا 1.20 * 2.40 در نظر گرفته می شود . و همچنین عرض دستشویی 70 الی 75 سانتیمتر میباشد .

فضای پذیرایی :

در خانه های کوچک فضای پذیرایی و نشیمن با هم ادغام و طراحی می گردد . این فضا جزء فضاهای رسمی و بیرونی خانه می باشد و باید دقت شود در ایام معمول بتواند در خدمت اعضای خانواده باشد . وسعت فضای پذیرایی حداقل 12 متر مربع است . و بسته به شرایط اقتصادی و نیاز خانوادگی می تواند افزایش یابد . فضای پذیرایی باید با غذاخوری و ورودی رابطه مستقیم داشته باشد . کیفیت طراحی فضای پذیرایی به خوبی می تواند گویای فرهنگ و ارزش های خانواده باشد . در طراحی فضای پذیرایی باید به نور , تهویه , دید و منظر مناسب و محل استقرار شومینه توجه کرد .

غذاخوری :

در طراحی فضاهای کوچک نهارخوری و غذاخوری به یک مفهوم فضایی اتلاق می شود ولی در خانه های بزرگ فضای مشخصی را برای غذاخوری پیش بینی می کنند . این فضا ممکن است با اتاق پذیرایی ادغام شود و یا مستقل طراحی شود . این فضا باید جذاب , زیبا , دارای تناسبات خوش آیند , مبلمان مناسب و نور پردازی مناسب ( حتی الامکان در شب ) داشته باشد . همچنین با پذیرایی و آشپزخانه ارتباط مستقیم داشته باشد .

عرصه خدماتی و پشتیبانی :

راحتی آسایش زندگی در یک خانه بستگی به پیش بینی و طراحی عناصر خدماتی مورد نیاز مانند : پارکینگ , انبار , موتورخانه و زیرزمین دارد . اگرچه یک خانه ممکن است فقط یکی از این عناصر را داشته باشد .

پارکینگ :

مکـــــان پارکینگ در خانه بستــه به ابعاد زیر بنـا , شیب زمین , نوع طرح خانه و شبکه دسترسی سواره مشخص می شود . ابعاد متعارف برای جانمایی یک ماشین 25 متر مربع می باشد . فضای اشغال یک ماشین 5 * 3 میباشد و برای مانور آن احتیاج به فضای 25 متر مربع داریم . پارکینگ ممکن است جدا از ساختمان اصلی و یا چسبیده به آن و یا در زیر زمین و یا زیر ساختمان طراحی شود . به علاوه دسترسی راحت از پارکینگ به داخل خانه مخصوصا به آشپزخانه و یا فضای ورودی مهم است .

موتورخانه :

برای گرم کردن خانه در زمستان و خنک کردن آن در تابستان و تامین آب گرم ضمن حداکثر بهره برداری از امکانات طبیعی مثل آفتاب و کوران باد , فضایی برای استقرار لوازم و تجهیزات گرمایش و سرمایش مورد نیاز است که به آن موتورخانه گویند . موتورخانه را می توان در زیرزمین و یا در مجاورت پارکینگ ویا در همکف مکان یابی کرد . ابعاد این فضا با توجه به نوع سیستم تاسیساتی و تجهیزات متفاوت است .

عرصه فضای باز و خصوصی :

طراحی یک خانه میسر نخواهد شد مگر اینکه خمزمان با طراحی فضای داخلی طراحی حیاط و محوطه در واحد همسایگی مدنظر قرار گیرد . فضای باز خانه و همچنین فضای نیمه باز خانه بسته به اینکه در ترکیب با کدام یک از حوضه های خصوصی و خانوادگی قرار گیرند به دو دسته عمومی و خصوصی تقسیم می شوند . بهترین راه مواجه شدن با دوگانگی فوق پیش بینی یک حیاط خلوت مرتبط با اوضاع عمومی و یک حیاط بزرگتر برای

با حیاط خصوصی امری ضروری است . این حوضه از خانه باید از طریق مکان یابی مناسب فضا ها و استفاده از فضای سبز و محوطه سازی از دید عابران و همسایگان محفوظ بماند . استفاده از آبنما نیز در چنین فضا هایی الزامی است .

ایوان :

یکی از رایجترین عناصر معماری مسکن در معماری ایرانی است . ارتباط مستقیمی با فضا و هوای بیرون و داشتن بستر مناسب فضای نیمه باز را ایجاد می کند که برای استراحت و غذاخوردن مناسب است . عرض ایوان باید به نحوی پیش بینی و طراحی گردد که هم مناسب با فعالیت های مورد نیاز باشد و هم زیبایی را تامین کن

آسمان سقفيست بر روي همهء سقفها

mehdiarchitect — Wed, 23 Apr 2008 15:16:18 GMT

آسمان سقفیست بر روي همه سقفها

آبشار

mehdiarchitect — Fri, 25 Jan 2008 18:44:18 GMT